Trang cũ

Khủng hoảng khí hậu qua dữ liệu: robot ứng phó khí hậu

So sánh thời tiết tháng 2 năm 1994 và năm 2024 ở Tuvalu, rồi làm một robot gửi hàng cứu trợ tượng trưng mỗi khi dữ liệu cho thấy mưa lớn hoặc nắng nóng!

Lớp 5–6★★★★★Dữ liệu thời tiết

Bạn sẽ học được

  • Giải thích sự khác nhau giữa thời tiết và khí hậu
  • Thu thập dữ liệu thời tiết mở và đọc biểu đồ nhiệt độ, lượng mưa và tốc độ gió
  • Lắp ráp một robot mô hình và lập trình cho robot bằng các điều kiện thời tiết
  • Nói được dữ liệu cho thấy điều gì — và điều gì dữ liệu không thể chứng minh

Cần chuẩn bị

  • Bộ Curo AI Premium Kit: khối động cơ DC, khối Master, khối LED và khối âm thanh (xem danh sách chi tiết)
  • Máy tính hoặc máy tính bảng có Chrome và Bluetooth
  • Curo AI Weather Data Lab (weather.cubroid.com)
Khủng hoảng khí hậu qua dữ liệu: robot ứng phó khí hậu

Khám phá tín hiệu của Trái Đất

Ghi chú cho giáo viên

Lớp 5–6, 2–3 tiết học. Cần bộ Curo AI Premium Kit (khối động cơ DC, khối Master, khối LED và khối âm thanh) và Curo AI Weather Data Lab (weather.cubroid.com) trên Chrome.

Liên hệ chương trình giáo dục Hàn Quốc 2022: Khoa học [6과06-01] các yếu tố thời tiết và đời sống · Toán [6수04-03] thu thập dữ liệu, chọn biểu đồ phù hợp và giải thích · Thực hành – Công nghệ [6실05-02] viết chương trình để giải quyết một vấn đề.

Hướng dẫn học sinh diễn đạt thận trọng: hai mẫu tháng 2 chỉ cho thấy sự khác biệt, không phải một xu hướng khí hậu. 30 mm và 30 °C là mức ví dụ dùng trong lớp, không phải cảnh báo chính thức. Robot ứng phó chỉ là trò chơi nhập vai trong lớp học.

Mực nước biển dâng cao có ý nghĩa gì đối với một đảo quốc có địa hình thấp như Tuvalu?

Chuyện gì đang xảy ra ở Tuvalu?

Video bản tin (tiếng Hàn) ↗

Bờ biển thấp của Tuvalu dễ bị ảnh hưởng bởi nước biển dâng và ngập lụt. Nước biển dâng có thể đe dọa nhà cửa, đất đai và cuộc sống hằng ngày. Hãy nói về những gì bản tin cho thấy — và những gì bản tin không cho thấy.

Khủng hoảng khí hậu là gì?

Thời tiết
  • Trạng thái trong thời gian ngắn: nhiệt độ, mưa và gió hôm nay.
  • Thời tiết có thể thay đổi từng ngày.
Khí hậu
  • Quy luật thời tiết qua nhiều năm.
  • Khi khí hậu thay đổi, nguy cơ nắng nóng, mưa lớn và các kiểu thời tiết cực đoan khác có thể tăng lên.

💡 Hai tháng 2 này chỉ là mẫu dữ liệu. Chúng không chứng minh được xu hướng khí hậu lâu dài hay nguyên nhân của xu hướng đó: muốn hiểu về khí hậu, cần số liệu ghi lại trong nhiều năm.

Giải thích về thời tiết và khí hậu (NOAA, tiếng Anh) ↗

So sánh dữ liệu thời tiết của Tuvalu

Dữ liệu mở là gì?

  1. Các cơ quan nhà nước thu thập dữ liệuChính phủ và các cơ quan nhà nước thu thập và sắp xếp thông tin.
  2. Dữ liệu được chia sẻ công khaiDữ liệu được công bố để ai cũng có thể dùng.
  3. Mọi người sử dụng dữ liệuChúng ta có thể đặt câu hỏi và nghĩ ra cách giải quyết.
Dữ liệu thời tiết: chọn quần áo hoặc mang ô
Dữ liệu giao thông: khi nào xe buýt đến
Dữ liệu môi trường: không khí có đủ tốt để ra ngoài chơi không?

Thu thập dữ liệu trong Weather Data Lab

Mở Curo AI Weather Data Lab

Vào hub.cubroid.com và chọn “Weather Data” (dữ liệu thời tiết), hoặc mở thẳng weather.cubroid.com.

Mở Curo AI Weather Data Lab ↗

Chọn Tuvalu, tháng 2, năm 1994 và năm 2024

Chọn “Year compare” (so sánh năm) và tìm “Tuvalu”. Đặt tháng là tháng 2 và khoảng thời gian là “Full month” (cả tháng). Chỉ chọn năm 1994 và năm 2024, rồi bấm “Get Weather Data!” (lấy dữ liệu thời tiết).

Kiểm tra dữ liệu

Kiểm tra ngày và đơn vị. Dùng các nút ở mục “Series” (chuỗi dữ liệu) để xem từng năm.

💡 Tháng 2 năm 1994 có 28 ngày, còn tháng 2 năm 2024 có 29 ngày. Hãy so sánh thật cẩn thận.

Dự đoán trước

Trước khi xem biểu đồ, hãy dự đoán hai tháng 2 có thể khác nhau như thế nào. Viết dự đoán của bạn ra nhé.

Đọc biểu đồ nhiệt độ

Nhiệt độ cao nhất trong ngày (°C)
2628303218152229
1994202430 °C (mức ví dụ trong lớp)

x: ngày trong tháng 2

QTrục dọc cho biết điều gì?

Xem đáp án

Nhiệt độ (°C) — Mỗi điểm là nhiệt độ cao nhất của một ngày.

QTrong tháng 2 năm 2024, những ngày nào có nhiệt độ cao nhất từ 30 °C trở lên?

Xem đáp án

Các ngày 2, 18, 19, 25 và 27 tháng 2 — Những điểm này nằm trên hoặc cao hơn đường nét đứt màu đỏ.

QTháng 2 của năm nào có nhiệt độ cao nhất trong ngày cao hơn?

Xem đáp án

Tháng 2 năm 2024 — Trong hầu hết các ngày, đường của năm 2024 nằm cao hơn đường của năm 1994.

QPhép so sánh này không thể cho chúng ta biết điều gì?

Xem đáp án

Xu hướng lâu dài hoặc nguyên nhân của nó — Hai tháng 2 này chỉ là mẫu dữ liệu. Chúng không chứng minh được xu hướng khí hậu lâu dài hay nguyên nhân của xu hướng đó: muốn hiểu về khí hậu, cần số liệu ghi lại trong nhiều năm.

Đọc biểu đồ lượng mưa

Lượng mưa trong ngày (mm)
020406018152229
1994202430 mm (mức ví dụ trong lớp)

x: ngày trong tháng 2

QTrục dọc cho biết điều gì?

Xem đáp án

Lượng mưa trong ngày (mm) — Mỗi cột là lượng mưa của một ngày.

QNgày nào mưa nhiều nhất?

Xem đáp án

Ngày 6 tháng 2 năm 2024 · 66,3 mm — Đó là cột cao nhất.

QTháng 2 của năm nào có nhiều ngày mưa từ 30 mm trở lên hơn?

Xem đáp án

Tháng 2 năm 2024 (9 ngày; năm 1994: 0 ngày) — Hãy đếm các cột cao hơn đường nét đứt màu đỏ. Nhớ nhé: một tháng có 28 ngày, tháng kia có 29 ngày.

Đọc biểu đồ tốc độ gió

Tốc độ gió lớn nhất trong ngày (km/h)
020406018152229
19942024

x: ngày trong tháng 2

QBiểu đồ cho thấy đại lượng nào, với đơn vị gì?

Xem đáp án

Tốc độ gió lớn nhất trong ngày, km/h — Hãy so sánh cùng một đại lượng và cùng một đơn vị cho cả hai năm.

QTrong tháng 2 năm 2024, ngày nào có gió mạnh nhất?

Xem đáp án

Ngày 6 tháng 2 · 53,0 km/h — Đó cũng là ngày mưa nhiều nhất.

Hai mẫu dữ liệu cho thấy điều gì?

Ngày nóng nhất30,8°C27 thg 2, 2024
Nhiệt độ thấp nhất25,4°C7 thg 2, 1994
Ngày mưa nhiều nhất66,3mm6 thg 2, 2024

Hãy dùng lời của bạn để mô tả sự khác nhau giữa hai tháng 2.

💡 Hai tháng 2 này chỉ là mẫu dữ liệu. Chúng không chứng minh được xu hướng khí hậu lâu dài hay nguyên nhân của xu hướng đó: muốn hiểu về khí hậu, cần số liệu ghi lại trong nhiều năm.

Lắp ráp robot ứng phó khí hậu

Cùng làm một robot mô hình gửi hàng cứu trợ tượng trưng đến vùng mưa lớn màu xanh dương hoặc vùng nắng nóng màu đỏ. Đây là một trò chơi nhập vai trong lớp học.

Vì sao mọi người có thể cần hàng cứu trợ?

Bảo vệ sức khỏe: chăn, túi chườm lạnh, đồ sơ cứu
Hỗ trợ cuộc sống hằng ngày: áo mưa, đèn pin, thức ăn dự phòng
Gửi thật nhanh: quyết định gửi thứ gì trước

Làm quen với các khối Curo AI

  • Khối động cơ DCĐưa hàng cứu trợ về phía vùng mưa lớn hoặc vùng nắng nóng.
  • Khối MasterCho biết loại nguy hiểm bằng màu đèn.
  • Khối LEDThể hiện tình trạng thời tiết bằng một khuôn mặt.
  • Khối âm thanhPhát âm thanh cảnh báo.

Các chi tiết cần dùng

  • × 1
  • × 1
  • × 1
  • × 1
  • × 22
  • × 4
  • × 1
  • × 1
  • × 2
  • × 1
  • × 1
  • × 19

Trong 19 khối vuông có các khối màu xanh dương cho vùng mưa lớn và các khối màu đỏ cho vùng nắng nóng.

Lắp ráp robot

  • Xong rồi!Robot ứng phó khí hậu
  • Hàng cứu trợ tượng trưngDùng các khối kết nối làm hàng cứu trợ.

Lập trình cho robot

Kết nối các khối Curo AI

Trong Weather Data Lab, chọn “Connect Blocks” (kết nối khối). Đặt số nhóm, bấm “Connect” (kết nối), bật nguồn các khối và hoàn tất ghép nối.

Lập trình với dữ liệu thời tiết

Weather Data Lab phát lại dữ liệu từng ngày đã được ghi lại, mỗi giây một ngày (tốc độ bình thường). Đây không phải cảm biến đo trực tiếp.

Làm quen với các khối lệnh

Chương trình bắt đầu chạy khi dữ liệu của ngày tiếp theo được gửi đến.
when new day data arrives :: hat #FFBF00
So sánh lượng mưa hôm nay với 30 mm, hoặc nhiệt độ cao nhất hôm nay với 30 °C.
<(today's precipitation :: #5CB1D6) ≥ (30) :: #59C059>

<(today's max temperature :: #5CB1D6) ≥ (30) :: #59C059>
Nếu điều kiện đúng, các khối bên trong sẽ chạy.
if <(today's precipitation :: #5CB1D6) ≥ (30) :: #59C059> do {
LED [Sad v] show :: #9966FF
} :: #FFAB19

Đặt quy tắc thời tiết → robot

Quy tắc mưa lớn (vùng xanh dương)
  • Lượng mưa hôm nay ≥ 30 mm
  • Động cơ quay phải trong 1 giây
  • LED: mặt buồn · Master: xanh dương
  • Âm thanh: cảnh báo
Quy tắc nắng nóng (vùng đỏ)
  • Nhiệt độ cao nhất hôm nay ≥ 30 °C
  • Động cơ quay trái trong 1 giây
  • LED: mặt giận · Master: đỏ
  • Âm thanh: bạn tự chọn

Lập trình quy tắc mưa lớn

Nếu lượng mưa hôm nay từ 30 mm trở lên, robot sẽ gửi hàng cứu trợ đến vùng mưa lớn màu xanh dương.

💡 Đây là quy tắc dùng trong lớp, không phải cảnh báo lũ lụt.

when new day data arrives :: hat #FFBF00
if <(today's precipitation :: #5CB1D6) ≥ (30) :: #59C059> do {
DC Motor 1 (1) seconds [rotate right v] :: #4C97FF
LED [Sad v] show :: #9966FF
Set master to [#1f8bf0] color :: #8E9199
sound [Warn v] play :: #0FBD8C
} :: #FFAB19

Thêm quy tắc nắng nóng

Thêm quy tắc thứ hai: nếu nhiệt độ cao nhất hôm nay từ 30 °C trở lên, hãy gửi hàng cứu trợ đến vùng nắng nóng màu đỏ.

💡 Cả hai quy tắc có thể chạy trong cùng một ngày. Hãy thử cả hai, và kiểm tra xem động cơ trên mô hình của bạn quay theo hướng nào.

when new day data arrives :: hat #FFBF00
if <(today's precipitation :: #5CB1D6) ≥ (30) :: #59C059> do {
DC Motor 1 (1) seconds [rotate right v] :: #4C97FF
LED [Sad v] show :: #9966FF
Set master to [#1f8bf0] color :: #8E9199
sound [Warn v] play :: #0FBD8C
} :: #FFAB19
if <(today's max temperature :: #5CB1D6) ≥ (30) :: #59C059> do {
DC Motor 1 (1) seconds [rotate left v] :: #4C97FF
LED [Angry v] show :: #9966FF
Set master to [#e8453c] color :: #8E9199
sound [Big effect v] play :: #0FBD8C
} :: #FFAB19

Bắt đầu phát lại

Bấm “Start” (bắt đầu). Quan sát robot vào những ngày khớp với một quy tắc. Nút “Example” (ví dụ) sẽ tải lại chương trình ví dụ.

Viết báo cáo học tập

Mở thẻ “Learning Report” (báo cáo học tập). Viết những gì bạn đã tìm hiểu và suy nghĩ của bạn, rồi bấm “Generate Report” (tạo báo cáo).

Cải tiến và suy ngẫm

Làm thế nào để dùng dữ liệu thời tiết cẩn thận hơn?

Thử sức với nhiệm vụ

  • Nhiệm vụ 1Thêm một điều kiện về tốc độ gió.

  • Nhiệm vụ 2Chỉ hành động khi cả lượng mưa VÀ tốc độ gió đều cao.

  • Nhiệm vụ 3Tạo quy tắc của riêng bạn với khối LED, khối âm thanh và khối Master.

💡 Tự chọn mức ngưỡng, thử các quy tắc, ghi lại kết quả và giải thích vì sao bạn chọn như vậy.

Chúng mình đã học được gì?

QBạn đã dùng dữ liệu thời tiết nào, trong khoảng thời gian nào?

Xem đáp án

Ví dụ — Tuvalu, tháng 2 năm 1994 và tháng 2 năm 2024: nhiệt độ cao nhất trong ngày, lượng mưa và tốc độ gió.

QKhi một điều kiện đúng, robot đã làm gì?

Xem đáp án

Ví dụ — Vào những ngày mưa nhiều, robot quay phải, hiện mặt buồn, sáng đèn xanh dương và phát âm thanh cảnh báo.

QTrò nhập vai này đã mô phỏng điều gì — và điều gì nó chưa chứng minh được?

Xem đáp án

Ví dụ — Trò chơi cho thấy dữ liệu có thể kích hoạt hành động như thế nào. Nó không chứng minh được xu hướng khí hậu.

Cất các chi tiết về đúng chỗ

Hoàn thành bài học!

Bạn đã lắp ráp, lập trình và thử nghiệm xong chưa? Chạm để lưu tiến độ của bạn.