Thám tử dữ liệu: thu thập, vẽ biểu đồ và dự đoán
Lớp mình thích món ăn vặt nào nhất? Cùng bỏ phiếu để thu thập dữ liệu, vẽ biểu đồ bằng các khối lệnh và dự đoán qua thí nghiệm với dây chun nhé!
Bạn sẽ học được
- Thu thập dữ liệu về một câu hỏi và sắp xếp vào bảng
- Chọn biểu đồ phù hợp với dữ liệu và vẽ bằng các khối lệnh
- Giải thích dữ liệu bằng số trung bình và giá trị lớn nhất
- Đọc biểu đồ phân tán, đưa ra dự đoán và so sánh với kết quả đo thật
Cần chuẩn bị
- Máy tính hoặc máy tính bảng có Chrome
- CuroAI Studio (curoai-studio.cubroid.com)
- Tiết 2, mỗi nhóm: dây chun, cốc giấy, 8 đồng xu, thước kẻ 30 cm, băng dính
Trở thành thám tử dữ liệu
Ghi chú cho giáo viên
Lớp 4–6, 2 tiết học, mỗi tiết 40 phút. Tiết 1: thu thập phiếu bình chọn, vẽ biểu đồ, đọc số trung bình và giá trị lớn nhất. Tiết 2: thí nghiệm với dây chun, biểu đồ phân tán và dự đoán. Không cần khối Cubroid: mọi hoạt động đều diễn ra trên CuroAI Studio trong trình duyệt.
Môn Toán (thống kê và xác suất): biểu đồ cột, số trung bình cộng và chọn biểu đồ phù hợp với câu hỏi tìm hiểu. Chương trình giáo dục Hàn Quốc [4수04-01], [6수04-01], [6수04-03].
Tránh các cuộc khảo sát làm lộ thông tin cá nhân (cân nặng, điểm kiểm tra). Hai đại lượng tương quan mạnh không có nghĩa là cái này gây ra cái kia. Nếu số phiếu tăng gấp đôi khi bấm lại lá cờ, hãy kiểm tra xem khối “xóa tất cả dữ liệu” đã nằm ở đầu chương trình chưa.
Dữ liệu là gì?
Dữ liệu là những con số hoặc thông tin mà chúng ta thu thập khi quan sát hay tìm hiểu, để tìm ra điều mình muốn biết.
Câu hỏi hôm nay: lớp mình thích món ăn vặt nào nhất?
Ba bước của thám tử dữ liệu
1. Thu thập dữ liệuĐặt câu hỏi. Đếm và ghi lại.
2. Vẽ biểu đồDùng các khối lệnh để biểu diễn dữ liệu thành biểu đồ.
3. Đọc biểu đồTìm giá trị lớn nhất và số trung bình. Nói lên điều bạn tìm ra.
Chuẩn bị
Mở CuroAI Studio
Mở curoai-studio.cubroid.com bằng Chrome. Bạn không cần cài đặt hay đăng nhập gì cả.
Thêm phần mở rộng Biểu đồ dữ liệu
Bấm “Thêm phần mở rộng” ở góc dưới bên trái, mở thẻ “Data” (dữ liệu) rồi chọn mục “Data Chart”. Một nhóm khối mới “Biểu đồ dữ liệu” sẽ xuất hiện ở cuối danh sách khối.
Bình chọn món ăn vặt của lớp
Chọn 4 món ăn vặt và gán cho mỗi món một phím số từ 1 đến 4.
Bắt đầu với biểu đồ trống
Khi bấm vào lá cờ: xóa tất cả dữ liệu, đặt tiêu đề biểu đồ và hiện biểu đồ cột.
💡 Hãy đặt khối “xóa tất cả dữ liệu” lên đầu tiên. Như vậy, khi bấm lại lá cờ, số phiếu sẽ không bị cộng dồn.
Khi bấm vào @greenFlag :: hat events xóa tất cả dữ liệu :: #1f8bf0 đặt tiêu đề biểu đồ thành [Bình chọn món ăn vặt của lớp] :: #1f8bf0 hiện biểu đồ [cột v] :: #1f8bf0
Mỗi phím, một phiếu
Khi bấm một phím số, thêm 1 vào món ăn vặt đó.
khi bấm phím [1 v] :: hat events thêm (1) vào [Tteokbokki] :: #1f8bf0 khi bấm phím [2 v] :: hat events thêm (1) vào [Gà rán] :: #1f8bf0 khi bấm phím [3 v] :: hat events thêm (1) vào [Kem] :: #1f8bf0 khi bấm phím [4 v] :: hat events thêm (1) vào [Hoa quả] :: #1f8bf0
Bình chọn và xem các cột cao dần lên
Lần lượt từng bạn bấm một phím số. Mỗi lần bấm là thêm một phiếu.
Oa! Lúc này tteokbokki đang dẫn đầu!
Đọc biểu đồ
Chọn loại biểu đồ
Trong khối “hiện biểu đồ”, bạn có thể chọn “cột”, “đường” hoặc “tròn”. Khối “hiện bảng” cho xem các giá trị dưới dạng bảng.
hiện biểu đồ [cột v] :: #1f8bf0 hiện biểu đồ [đường v] :: #1f8bf0 hiện biểu đồ [tròn v] :: #1f8bf0 hiện bảng :: #1f8bf0
So sánh số lượng của từng nhóm.
Cho thấy sự thay đổi theo thời gian.
- Tteokbokki 35%
- Gà rán 27%
- Kem 23%
- Hoa quả 15%
So sánh các phần của một tổng thể.
| Món ăn vặt | Số phiếu |
|---|---|
| Tteokbokki | 9 |
| Gà rán | 7 |
| Kem | 6 |
| Hoa quả | 4 |
Đọc chính xác các giá trị.
Biểu đồ cột hay biểu đồ đường?
Mỗi cột là một món ăn vặt. Cột càng cao thì càng nhiều phiếu.
Các món ăn vặt không có thứ tự, nên nối chúng lại bằng một đường thì chẳng có ý nghĩa gì.
Nói bằng con số: trung bình và giá trị lớn nhất
Hiện trung bình và giá trị lớn nhất
Đánh dấu vào ô bên cạnh khối “trung bình” và khối “giá trị lớn nhất”. Giá trị của chúng sẽ hiện trên sân khấu.
(trung bình :: #1f8bf0) (giá trị lớn nhất :: #1f8bf0)
QSố phiếu trung bình là bao nhiêu?
Xem đáp án
6,5 phiếu — (9 + 7 + 6 + 4) : 4 = 6,5
QMón ăn vặt nào được nhiều phiếu nhất? Bao nhiêu phiếu?
Xem đáp án
Tteokbokki, 9 phiếu — Khối “giá trị lớn nhất” hiện số 9.
QNhững món ăn vặt nào được nhiều phiếu hơn mức trung bình?
Xem đáp án
Tteokbokki và gà rán — 9 và 7 lớn hơn 6,5. Kem (6) và hoa quả (4) thì nhỏ hơn.
QHãy nói kết quả bằng một câu.
Xem đáp án
Ví dụ — Lớp mình thích tteokbokki nhất.
Kéo dãn, đo và dự đoán
Mỗi lần thêm một đồng xu, dây chun dãn ra thêm bao nhiêu?
Lên kế hoạch thí nghiệm
Cần chuẩn bị gì?- 1 sợi dây chun, 1 cốc giấy, 8 đồng xu cùng loại
- Thước kẻ 30 cm, băng dính, phiếu ghi kết quả
- Treo cốc giấy vào đầu dây chun.
- Lần lượt bỏ từng đồng xu vào cốc và đo chiều dài.
- Ghi từng chiều dài vào phiếu ghi kết quả.
💡 Đừng kéo mạnh hay bật dây chun. Không có đồng xu? Hãy dùng dữ liệu ví dụ bên dưới.
Ghi lại và dự đoán
| Số đồng xu | Chiều dài (cm) |
|---|---|
| 0 | 10,2 |
| 1 | 11,0 |
| 2 | 13,1 |
| 3 | 13,6 |
| 4 | 15,9 |
| 5 | 16,2 |
Trước khi đo: với 8 đồng xu thì dây chun sẽ dài bao nhiêu? Hãy ghi lại phỏng đoán của bạn.
Biểu diễn bằng các điểm
Tải điểm và hiện biểu đồ phân tán
Ghi kết quả vào khối “tải điểm” theo từng cặp “số đồng xu,chiều dài;” (số thập phân viết bằng dấu chấm, ví dụ 10.2). Sau đó hiện biểu đồ phân tán.
💡 Khối “dự đoán y khi x =” dùng đường xu hướng. Nhập 8 để dự đoán chiều dài khi có 8 đồng xu.
Khi bấm vào @greenFlag :: hat events xóa tất cả điểm :: #1f8bf0 đặt tiêu đề biểu đồ thành [Số đồng xu và chiều dài dây chun] :: #1f8bf0 tải điểm [0,10.2;1,11.0;2,13.1;3,13.6;4,15.9;5,16.2] :: #1f8bf0 hiện biểu đồ phân tán :: #1f8bf0 đặt [dự đoán \(8 đồng xu\) v] thành (dự đoán y khi x = (8) :: #1f8bf0) :: variables
x: số đồng xu · y: chiều dài (cm) · điểm vàng: dự đoán cho 8 đồng xu
Đọc biểu đồ phân tán
QMỗi điểm cho biết điều gì?
Xem đáp án
Một lần đo — Số đồng xu (x) và chiều dài (y) ở lần đo đó.
QKhi có nhiều đồng xu hơn thì chiều dài thay đổi thế nào?
Xem đáp án
Dài ra — Các điểm đi lên dần về phía bên phải.
Qr bằng bao nhiêu? Nó có nghĩa là gì?
Xem đáp án
0,98 — r gần với +1, nên hai giá trị cùng tăng rất rõ rệt.
QHãy dự đoán chiều dài khi có 8 đồng xu.
Xem đáp án
Khoảng 20,4 cm — Đây là giá trị mà khối “dự đoán y khi x =” cho biết.
Dự đoán rồi kiểm tra
Bây giờ hãy bỏ 8 đồng xu vào cốc và đo thử. Kết quả gần với dự đoán đến mức nào?
💡 Có dự đoán được cho 100 đồng xu không? Chỉ thử trong tưởng tượng thôi nhé: dây chun có thể bị đứt, và dự đoán nằm quá xa phạm vi dữ liệu đã đo thì dễ bị sai.
So sánh các kiểu quan hệ
Dữ liệu có thể có nhiều kiểu quan hệ khác nhau. Hãy xem các điểm được xếp như thế nào.
Số đồng xu và chiều dài
Thí nghiệm của chúng mình
Nhiệt độ (°C) và số cốc sô-cô-la nóng bán được
Dữ liệu ví dụ
Cỡ giày (mm) và số yêu thích
Dữ liệu ví dụ
💡 Có quan hệ không có nghĩa là cái này gây ra cái kia.
Thám tử dữ liệu ở trường mình
Ở trường mình có điều gì có thể tìm hiểu bằng dữ liệu không?
Thử sức với nhiệm vụ
Nhiệm vụ 1Hỏi các bạn về mùa yêu thích và biểu diễn câu trả lời bằng biểu đồ tròn.
Nhiệm vụ 2Vẽ biểu đồ đường về nhiệt độ trong tuần này bằng phần mở rộng thời tiết.
Nhiệm vụ 3Xếp chồng cốc giấy, đo chiều cao của tháp và dự đoán bằng biểu đồ phân tán.
💡 Hãy chọn những câu hỏi mà ai cũng trả lời được thoải mái và không cần ghi tên. Không thu thập thông tin cá nhân.
Tổng kết
Thu thập → vẽ biểu đồ → đọc. Dữ liệu giúp chúng ta dự đoán, và chúng ta kiểm tra dự đoán bằng phép đo thật.
Hoàn thành bài học!
Bạn đã lắp ráp, lập trình và thử nghiệm xong chưa? Chạm để lưu tiến độ của bạn.