นักสืบข้อมูล: เก็บข้อมูล วาดแผนภูมิ และทำนาย
ของว่างที่ห้องเราชอบที่สุดคืออะไรนะ? มาเก็บคะแนนโหวต วาดแผนภูมิด้วยบล็อก แล้วทำนายผลจากการทดลองหนังยางกัน!
สิ่งที่จะได้เรียนรู้
- สำรวจสิ่งที่อยากรู้ เก็บข้อมูล แล้วจัดลงในตาราง
- เลือกแผนภูมิที่เหมาะกับข้อมูล แล้ววาดด้วยบล็อก
- อธิบายข้อมูลด้วยค่าเฉลี่ยและค่าสูงสุด
- อ่านแผนภาพการกระจาย ทำนาย แล้วเปรียบเทียบกับผลการวัดจริง
สิ่งที่ต้องใช้
- คอมพิวเตอร์หรือแท็บเล็ตที่ใช้ Chrome ได้
- CuroAI Studio (curoai-studio.cubroid.com)
- คาบที่ 2 กลุ่มละ 1 ชุด: หนังยาง แก้วกระดาษ เหรียญ 8 เหรียญ ไม้บรรทัด 30 ซม. เทปกาว
มาเป็นนักสืบข้อมูลกัน
คำแนะนำสำหรับครู
ป.4–6 สองคาบ คาบละ 40 นาที คาบที่ 1: เก็บคะแนนโหวต วาดแผนภูมิ อ่านค่าเฉลี่ยและค่าสูงสุด คาบที่ 2: การทดลองหนังยาง แผนภาพการกระจาย และการทำนาย ไม่ต้องใช้บล็อก Cubroid ทุกอย่างทำได้ใน CuroAI Studio บนเบราว์เซอร์
คณิตศาสตร์ (ข้อมูลและความน่าจะเป็น): แผนภูมิแท่ง ค่าเฉลี่ย และการเลือกกราฟให้เหมาะกับคำถามที่ต้องการสืบค้น หลักสูตรของเกาหลี [4수04-01], [6수04-01], [6수04-03]
หลีกเลี่ยงการสำรวจที่เปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคล (น้ำหนักตัว คะแนนสอบ) ค่าสหสัมพันธ์ที่สูงไม่ได้แปลว่าสิ่งหนึ่งเป็นสาเหตุของอีกสิ่งหนึ่ง ถ้าคลิกธงอีกครั้งแล้วคะแนนโหวตเพิ่มเป็นสองเท่า ให้ตรวจดูว่าบล็อก “clear all data” (ล้างข้อมูลทั้งหมด) อยู่ตอนต้นของโค้ดหรือไม่
ข้อมูลคืออะไร?
ข้อมูลคือตัวเลขหรือข้อเท็จจริงที่เราเก็บมาจากการสังเกตหรือการสำรวจ เพื่อหาคำตอบในสิ่งที่เราอยากรู้
คำถามของวันนี้: ของว่างที่ห้องเราชอบที่สุดคืออะไร?
3 ขั้นตอนของนักสืบข้อมูล
1. เก็บข้อมูลตั้งคำถาม แล้วนับและจดบันทึก
2. วาดแผนภูมิใช้บล็อกแสดงข้อมูลเป็นแผนภูมิ
3. อ่านแผนภูมิหาค่าสูงสุดและค่าเฉลี่ย แล้วอธิบายสิ่งที่เราค้นพบ
เตรียมพร้อม
เปิด CuroAI Studio
เปิด curoai-studio.cubroid.com ใน Chrome ไม่ต้องติดตั้งอะไรและไม่ต้องล็อกอิน
เพิ่มส่วนขยาย “Data Chart”
คลิก “Add Extension” (เพิ่มส่วนขยาย) ที่มุมซ้ายล่าง เปิดแท็บ “Data” (ข้อมูล) แล้วเลือก “Data Chart” (แผนภูมิข้อมูล) จะมีกลุ่มบล็อก “Data Chart” ใหม่ขึ้นมาที่ด้านล่างสุดของรายการบล็อก
โหวตของว่างของห้องเรา
เลือกของว่าง 4 อย่าง แล้วกำหนดปุ่มตัวเลข 1 ถึง 4 ให้แต่ละอย่าง
เริ่มจากแผนภูมิว่างเปล่า
เมื่อคลิกธง ให้ล้างข้อมูลทั้งหมด (“clear all data”) ตั้งชื่อแผนภูมิ (“set chart title to”) แล้วแสดงแผนภูมิแท่ง (“show bar chart”)
💡 วางบล็อก “clear all data” (ล้างข้อมูลทั้งหมด) ไว้เป็นอันแรก คะแนนโหวตจะได้ไม่สะสมเพิ่มขึ้นเมื่อคลิกธงอีกครั้ง
when @greenFlag clicked :: hat events clear all data :: #1f8bf0 set chart title to [โหวตของว่างห้องเรา] :: #1f8bf0 show [bar v] chart :: #1f8bf0
หนึ่งปุ่ม หนึ่งโหวต
เมื่อกดปุ่มตัวเลข ให้บวก 1 ให้กับของว่างนั้น
when [1 v] key pressed :: hat events add (1) to [ต็อกบกกี] :: #1f8bf0 when [2 v] key pressed :: hat events add (1) to [ไก่ทอด] :: #1f8bf0 when [3 v] key pressed :: hat events add (1) to [ไอศกรีม] :: #1f8bf0 when [4 v] key pressed :: hat events add (1) to [ผลไม้] :: #1f8bf0
โหวตแล้วดูแท่งค่อย ๆ สูงขึ้น
ผลัดกันกดปุ่มตัวเลข กดหนึ่งครั้งได้หนึ่งโหวต
ว้าว! ตอนนี้ต็อกบกกีได้ที่หนึ่ง!
อ่านแผนภูมิแล้วเล่าผล
จะเลือกแผนภูมิแบบไหนดี?
ในบล็อก “show … chart” (แสดงแผนภูมิ) เลือกได้ว่าจะเป็น “bar” (แท่ง) “line” (เส้น) หรือ “pie” (วงกลม) ส่วนบล็อก “show table” (แสดงตาราง) จะแสดงค่าเป็นตาราง
show [bar v] chart :: #1f8bf0 show [line v] chart :: #1f8bf0 show [pie v] chart :: #1f8bf0 show table :: #1f8bf0
เปรียบเทียบจำนวนของแต่ละรายการ
แสดงการเปลี่ยนแปลงตามเวลา
- ต็อกบกกี 35%
- ไก่ทอด 27%
- ไอศกรีม 23%
- ผลไม้ 15%
เปรียบเทียบส่วนต่าง ๆ ว่าเป็นสัดส่วนเท่าไรของทั้งหมด
| ของว่าง | คะแนนโหวต |
|---|---|
| ต็อกบกกี | 9 |
| ไก่ทอด | 7 |
| ไอศกรีม | 6 |
| ผลไม้ | 4 |
อ่านค่าที่แน่นอน
แผนภูมิแท่งหรือกราฟเส้น?
แท่งหนึ่งแท่งคือของว่างหนึ่งอย่าง แท่งยิ่งสูงยิ่งได้โหวตมาก
ของว่างไม่มีลำดับ ถ้าลากเส้นเชื่อมกันก็ไม่มีความหมาย
พูดด้วยตัวเลข: ค่าเฉลี่ยและค่าสูงสุด
แสดงค่าเฉลี่ยและค่าสูงสุด
ติ๊กช่องข้างบล็อก “average” (ค่าเฉลี่ย) และ “maximum” (ค่าสูงสุด) แล้วค่าจะขึ้นมาบนเวที
(average :: #1f8bf0) (maximum :: #1f8bf0)
Qค่าเฉลี่ยของคะแนนโหวตคือเท่าไร?
ดูเฉลย
6.5 คะแนน — (9 + 7 + 6 + 4) ÷ 4 = 6.5
Qของว่างอะไรได้โหวตมากที่สุด? ได้กี่คะแนน?
ดูเฉลย
ต็อกบกกี 9 คะแนน — บล็อก “maximum” (ค่าสูงสุด) แสดงค่า 9
Qของว่างอะไรบ้างที่ได้โหวตมากกว่าค่าเฉลี่ย?
ดูเฉลย
ต็อกบกกีและไก่ทอด — 9 และ 7 มากกว่า 6.5 ส่วนไอศกรีม (6) และผลไม้ (4) น้อยกว่า
Qลองสรุปผลเป็นประโยคเดียว
ดูเฉลย
ตัวอย่าง — ห้องเราชอบต็อกบกกีมากที่สุด
ยืด วัด ทำนาย
ถ้าใส่เหรียญเพิ่มทีละเหรียญ หนังยางจะยืดออกเท่าไร?
วางแผนการทดลอง
ต้องใช้อะไรบ้าง?- หนังยาง 1 เส้น แก้วกระดาษ 1 ใบ เหรียญชนิดเดียวกัน 8 เหรียญ
- ไม้บรรทัด 30 ซม. เทปกาว ใบบันทึกผล
- แขวนแก้วกระดาษไว้ที่ปลายหนังยาง
- ใส่เหรียญทีละเหรียญ แล้ววัดความยาว
- จดความยาวแต่ละครั้งลงในใบบันทึกผล
💡 อย่าดึงหนังยางแรง ๆ หรือดีดเล่น ถ้าไม่มีเหรียญ ใช้ข้อมูลตัวอย่างด้านล่างได้
บันทึกผลและคาดคะเน
| จำนวนเหรียญ | ความยาว (cm) |
|---|---|
| 0 | 10.2 |
| 1 | 11.0 |
| 2 | 13.1 |
| 3 | 13.6 |
| 4 | 15.9 |
| 5 | 16.2 |
ก่อนวัด: ถ้ามี 8 เหรียญ หนังยางจะยาวเท่าไร? ลองเดาแล้วจดไว้
แสดงเป็นจุด
โหลดจุดแล้วแสดงแผนภาพการกระจาย
เขียนผลบันทึกลงในบล็อก “load points” (โหลดจุด) เป็นคู่ “เหรียญ,ความยาว;” แล้วใช้บล็อก “show scatter plot” (แสดงแผนภาพการกระจาย)
💡 บล็อก “predict y when x =” (ทำนาย y เมื่อ x =) คำนวณจากเส้นแนวโน้ม ใส่ 8 เพื่อทำนายความยาวเมื่อมี 8 เหรียญ
when @greenFlag clicked :: hat events clear all points :: #1f8bf0 set chart title to [จำนวนเหรียญกับความยาวหนังยาง] :: #1f8bf0 load points [0,10.2;1,11.0;2,13.1;3,13.6;4,15.9;5,16.2] :: #1f8bf0 show scatter plot :: #1f8bf0 set [ค่าทำนาย \(8 เหรียญ\) v] to (predict y when x = (8) :: #1f8bf0) :: variables
x: จำนวนเหรียญ · y: ความยาว (cm) · จุดสีเหลือง: ค่าทำนายเมื่อมี 8 เหรียญ
อ่านแผนภาพการกระจาย
Qจุดหนึ่งจุดแสดงอะไร?
ดูเฉลย
ผลการวัดหนึ่งครั้ง — จำนวนเหรียญ (x) และความยาว (y) ในตอนนั้น
Qถ้ามีเหรียญมากขึ้น ความยาวจะเป็นอย่างไร?
ดูเฉลย
ยาวขึ้น — จุดต่าง ๆ เรียงสูงขึ้นไปทางขวา
Qr คือเท่าไร? หมายความว่าอะไร?
ดูเฉลย
0.98 — ค่านี้ใกล้ +1 แปลว่าสองค่านี้เพิ่มขึ้นไปด้วยกันอย่างชัดเจน
Qทำนายความยาวเมื่อมี 8 เหรียญ
ดูเฉลย
ประมาณ 20.4 ซม. — นี่คือค่าที่ได้จากบล็อก “predict y when x =” (ทำนาย y เมื่อ x =)
ทำนาย แล้วตรวจสอบ
ทีนี้ใส่เหรียญ 8 เหรียญลงในแก้วแล้ววัดจริง ใกล้เคียงกับค่าทำนายแค่ไหน?
💡 ทำนายสำหรับ 100 เหรียญได้ไหม? ลองคิดในใจเท่านั้น เพราะหนังยางอาจขาด และการทำนายที่อยู่ไกลจากช่วงข้อมูลที่วัดมาอาจผิดได้
ความสัมพันธ์หลายแบบ
ข้อมูลอาจมีความสัมพันธ์กันได้หลายแบบ ลองดูว่าจุดเรียงตัวกันอย่างไร
จำนวนเหรียญกับความยาว
การทดลองของเรา
อุณหภูมิ (°C) กับยอดขายโกโก้ร้อน
ข้อมูลตัวอย่าง
ขนาดรองเท้า (mm) กับเลขที่ชอบ
ข้อมูลตัวอย่าง
💡 การมีความสัมพันธ์กัน ไม่ได้พิสูจน์ว่าสิ่งหนึ่งเป็นสาเหตุของอีกสิ่งหนึ่ง
นักสืบข้อมูลในโรงเรียนเรา
ในโรงเรียนของเรามีอะไรบ้างที่เราสืบหาคำตอบได้ด้วยข้อมูล?
ลองทำภารกิจ
ภารกิจที่ 1สำรวจว่าเพื่อน ๆ ชอบฤดูไหน แล้วแสดงคำตอบเป็นแผนภูมิรูปวงกลม
ภารกิจที่ 2ใช้ส่วนขยายสภาพอากาศ วาดกราฟเส้นแสดงอุณหภูมิของสัปดาห์นี้
ภารกิจที่ 3ซ้อนแก้วกระดาษ นับจำนวนแก้วและวัดความสูงของหอคอย แล้วทำนายด้วยแผนภาพการกระจาย
💡 เลือกคำถามที่ทุกคนตอบได้อย่างสบายใจโดยไม่ต้องบอกชื่อ อย่าเก็บข้อมูลส่วนตัว
สรุป
เก็บข้อมูล → วาดแผนภูมิ → อ่านแผนภูมิ ข้อมูลช่วยให้เราทำนายได้ และเราตรวจสอบคำทำนายด้วยการวัดจริง
จบบทเรียนแล้ว!
ประกอบ เขียนโค้ด และทดสอบเสร็จแล้วใช่ไหม? กดเพื่อบันทึกความคืบหน้าไว้นะ